VO Zeeuws-Vlaanderen gered van ondergang

VO Zeeuws-Vlaanderen

gered van ondergang

Drie van de vier VO-scholen in Zeeuws-Vlaanderen ging bijna kopje onder. Oorzaak is krimp. Mogelijk daalt het aantal leerlingen op Zeeuws-Vlaamse scholen de komende decennia met veertig procent. Een reddingsplan, met onder meer een grote bestuurlijke fusie en een samensmelting van de twee VO-scholen in Terneuzen, biedt uitkomst. Besturen, medezeggenschapsraden, raden van toezicht, overheden en vakbond CNV zijn er nu druk mee aan de slag.

Door Andrea van Dael, Schooljournaal, februari 2018

Nee, een belediging vindt hij het niet. Dankbaar is hij juist. Wegens de rode cijfers van Zwin College in Oostburg, vooral door een gebrek aan leerlingen, stelde de onderwijsinspectie deze VO-school onder financieel toezicht. Bestuurder van Zwin College Frank Neefs: ‘Sindsdien ontstond er pas écht beweging. Landelijk, regionaal en lokaal zag men in dat er snel iets moest gebeuren. Zwin College, de laatste VO-school in West-Zeeuws-Vlaanderen,  viel bijna om. Het was twee voor twaalf.’

Een Taskforce kwam binnen twee maanden met een reddingsplan voor álle VO-scholen in Zeeuws-Vlaanderen. Kwalitatief VO-onderwijs, van vmbo tot gymnasium, moet voor ieder kind in Nederland (fysiek) bereikbaar zijn, is uitgangspunt. Het rapport bevat adviezen voor bezuinigingen: vanuit het reddingsplan gaan de laatste vier VO-scholen in Oostburg, Hulst en Terneuzen bestuurlijk fuseren en zo ontstaat er één stichting voor voortgezet onderwijs. Daarna fuseren in het oostelijker gelegen Terneuzen, de openbare school De Rede met het christelijke Zeldenrust-Steelantcollege (ZSC), tot een nieuwe school.

In Zeeuws-Vlaanderen, met een oppervlakte van 875 vierkante kilometer, wonen slechts 105.000 mensen. Scholen krijgen geld per ingeschreven leerling en daarom zijn er nu te weinig inkomsten voor drie van de vier VO-scholen in Zeeuws-Vlaanderen. Centralisatie van alle onderwijs in Terneuzen is geen optie, want de afstand voor leerlingen vanuit West- en Oost-Zeeuws-Vlaanderen wordt dan te groot. Neefs: ‘Als die VO-scholen kopje onder waren geraakt, waren bedrijven en voorzieningen uiteindelijk ook uit de regio vertrokken.’ Nabij voortgezet onderwijs is ook van belang voor de personeelsbehoefte in de Zeeuws-Vlaamse economie, formuleerde de Taskforce.

Eind vorig jaar werd bekend dat álle overheden meebetalen aan het reddingsplan. De strijdbare Neefs slaapt dan ook weer goed. ‘Ook al is het een drukke tijd. We bouwen aan het onderwijsvernieuwingsplan ofwel transitieplan dat in april rond moet zijn.’ Een herstelplan voor Zwin College is daarvan onderdeel. ‘En de bestuurlijke fusie moet 1 augustus 2018 zijn afgerond.’ Er komt een nieuwe schoolorganisatie met één overkoepelende identiteit en meer dan vierduizend leerlingen. Besturen zijn daarover druk in overleg met medezeggenschapsraden, raden van toezicht, overheden en de bonden.

Neefs is blij met het advies van de Taskforce aangaande continuering van ‘startgroepen’, ofwel voorscholen vanaf 2,5 jaar in Zeeuws-Vlaanderen. Gemeenten moeten daarover gaan onderhandelen met het Ministerie van Sociale Zaken (SZW).  Nu brengen veel ouders uit het grensgebied hun kroost naar België. Peuteropvang kost daar bijna niets en kinderen zijn er al vanaf 2,5 jaar welkom. Neefs: ‘Als je kinderen eenmaal bent verloren aan België, blijven ze daar ook in het VO, mbo en hbo. Natuurlijk mogen ouders blijven kiezen voor Belgisch onderwijs. Maar dan wel in een gelijk speelveld.’

Zeldenrust-Steelantcollege

Het Zeldenrust-Steelantcollege in Terneuzen zou op grond van stijgende leerlingenaantallen (in 2018 1531 leerlingen) als enige kunnen blijven bestaan, zonder fusie. Toch ging de sinds juli aangetreden (interim-) directeur-bestuurder van het Zeldenrust-Steelantcollege, Steven van Nispen, akkoord met samensmelting met De Rede: ‘Er was al jaren overleg geweest over een intensieve samenwerking met andere VO-scholen in de regio. Zonder succes: er was onvoldoende onderling vertrouwen. Doordat Zwin College spoedig zou omvallen, namen alle schoolbesturen in Zeeuws-Vlaanderen de handschoen tot samenwerking weer op. Je wilt niet concurreren in een krimp-gemeente.’ Inmiddels hebben de medezeggenschapsraden van De Rede en Zeldenrust-Steelantcollege positief geadviseerd over de samenwerking tussen de scholen. Ze moeten apart nog gaan instemmen met de fusieplannen, aangaande school, personeel en middelen. Sommige docenten en ondersteunende medewerkers voelen zich onzeker over hun baan. Van Nispen: ‘Anderzijds ziet men ook kansen als onderdeel van één grote schoolorganisatie straks.’

De fusieschool in Terneuzen krijgt een nieuwe naam en waarschijnlijk een nieuw gebouw. Het wordt een school ‘met een christelijk karakter, maar met ruimte voor een openbare invulling’, zo hebben de directies van De Rede en ZSC geformuleerd. ZSC staat volgens Van Nispen al open voor leerlingen van alle geloofsovertuigingen. Een identiteitscommissie bekijkt hoe de twee grondslagen vervlochten kunnen worden. Van Nispen: ‘Onderwerp-voorbeelden? Of kinderen hoofddoekjes mogen dragen en hoe we christelijke normen en waarden verweven.’

Leerlingen van het Reynaertcollege en Zwin College kunnen straks Voor ‘kleine’ keuzevakken, zoals wellicht Spaans, klassieke talen, kunstvakken en Wiskunde B, naar de nieuwe fusieschool in Terneuzen. Busvervoer wordt geregeld. Ook wordt er gewerkt aan virtueel leren.

Hans Teegelbeckers van VOS/ABB zag liever een samenwerkingsschool in Terneuzen, in plaats van een fusieschool, voor ‘behoud van openbaar onderwijs in de regio’. VOS/ABB laat juridisch onderzoeken of de fusie wettelijk wel is toegestaan.

Blok

De bestuurlijke fusie, voortvloeiend uit het adviesplan ‘Gewoon goed onderwijs!’ van de Taskforce VO Zeeuws-Vlaanderen, is goedgekeurd door schoolbesturen, raden van toezicht, medezeggenschapsorganen, de gemeentebesturen van Terneuzen, Sluis en Hulst, de ministeries van OCW en BZK en de provincie Zeeland. Het ministerie van OCW betaalt de kosten van een sociaal plan, voor vervroegde pensioneringen. Dat moet de schoolbegrotingen gezond maken, samen met vermindering van het aantal bestuurders en centralisatie van alle ondersteunende diensten.

Jaarlijks is drie miljoen euro nodig voor een compleet onderwijsaanbod op de kleine locaties. Provincie Zeeland, gemeenten en het rijk investeren tot en met 2022 met elkaar jaarlijks dit bedrag. Ook betaalt het ministerie eenmalig tien miljoen euro voor de kosten van de overgang naar een nieuwe schoolorganisatie (transitieplan).

 

Terug naar vorige pagina