Achtergrond-Zin en onzin van schoolleidersregister PO

In discussie met bestuurslid schoolleidersregister

‘Register geeft trots’

Begin 2018 moeten alle schoolleiders zijn geregistreerd in het schoolleidersregister PO. Achtentwintig procent van de schoolleiders had zich eind november nog niet laten registreren. Sommigen doen dat nog op de valreep, bijvoorbeeld met een assessment van een dag. Anderen wachten af. Er leven weerstanden, terwijl volgens bestuurslid schoolleidersregister PO, Yvonne Vaes, het register juist erkenning en trots geeft. ‘Niet vinken, maar vonken’.

Door Andrea van Dael, Schooljournaal december 2017

Een discussie voeren over de zin en onzin van het schoolleidersregister PO, opgetekend door Schooljournaal? Dat willen Yvonne Vaes en Karin van Harten wel, Van Harten  is directeur van de Koning Willem- Alexanderschool in Culemborg. Maar wel tussen de bedrijven door. Van Harten voert tussendoor een oudergesprek en Vaes heeft pal na de discussie haar afrondend assessment voor haar registratie . Vaes zit namens CNV in het bestuur schoolleidersregister PO, met daarin ook de onderwijsvakbonden AVS en AOB. Maar zelf is ze ook directeur van brede school Markeent in Weert, dus ze staat met haar voeten in de klei. Ze studeerde pedagogiek en klom op van adjunct-directeur tot directeur. ,,In mijn tijd kon dat nog zonder schoolleidersopleiding en daarom volg ik nu zelf voor mijn registratie de EVC-procedure, Erkenning van Verworven Competenties.”

Directeur Van Harten registreerde zich in 2014 enthousiast als een van de eersten in het schoolleidersregister en heeft daar spijt van. ,,Nu moet ik voor 1 maart 2018 zijn geherregistreerd. Dat kwam me echt niet uit. We kwamen in een nieuw brede school-gebouw, bouwden aan een visie en nieuw onderwijsconcept, we onderzoeken samenwerkingen. Een collega-directeur is uitgevallen…” Toch rondt ze enkele dagen na deze discussie de directeursopleiding Integraal Kindcentrum (IKC) af. ,, Liever deed ik de IKC-opleiding een jaar later.” De toon in mails vanuit het schoolleidersregister aan haar bestuur ‘dat als Van Harten niet op tijd zou zijn, ontslag kan volgen’, schoot bij haar bestuur en haarzelf in het verkeerde keelgat. ,,Je wordt te veel onder druk gezet. Ik leer graag, wil me graag ontwikkelen en dat hoeft van mij niet via het schoolleidersregister.”

Vaes begrijpt de kritiek. ,,In het bestuur probeerden we voor die eerst ingeschrevenen die nu moesten herregistreren een flexibeler route te regelen. Dat lukte niet, want de CAO schrijft die vier jaar tot herregistratie voor. Wèl kunnen schoolleiders die hun herregistratie niet binnen vier jaar halen door zwaarwegende redenen, zoals een bouwtraject of iets in de persoonlijke sfeer bijvoorbeeld, aankloppen bij het kantoor van schoolleidersregister.”

Van Harten noemt  ook de tijdsinvestering voor herregistratie  te groot. ,,Er komt steeds meer op ons bordje. Het kost steeds meer moeite vervangingen rond te krijgen. In de waan van de dag zijn er ook meer oudergesprekken, meer zorgkinderen... Bij het voldoen aan de normen uit het register, komt ook veel registratie kijken.”  Vaes merkte aan den lijve dat de tijdsinvestering groot is, maar zij ziet dit niet als offer. ,,Zie het niet als een hoop erbij, maar als uitdaging. Zo’n register zorgt ervoor dat ons beroep van schoolleider erkend is. Dat leidt tot meer waardering, hopelijk binnenkort ook in salaris.” Het register kan volgens haar een gevoel van trots geven. ,,Je draagt ook naar buiten uit: de schoolleider is een organisatieontwikkelaar, cultuurmanager, onderwijskundig leider en beheersmatig manager..”  Vaes telt haar zegeningen door de  EVC-procedure. ,,Je neemt tijd en denkt na over je successen en leerpunten. En je ziet ineens achtergronden beschreven, van waaruit je zelf al werkt.”

Het schoolleidersregister formuleerde zeven professionaliseringsthema’s, zoals ‘leidinggeven in een veranderende situatie’. Verder moeten schoolleiders uit basiscompetenties kiezen waarin ze een boost kunnen gebruiken. Van Harten weet dat sommige schoolleiders door tijdsdruk, de makkelijkste professionaliseringthema’s uit de beroepsstandaard pakken en de registratie puur zien als uren scholing tellen. Van Harten: ,,Dan  schiet de registratie en herregistratie zijn doel voorbij.” Vaes reageert: ,,Mensen van het schoolleidersregister hebben de thema’s bij schoolleiders gehaald. De thema’s staan dicht bij de praktijk en behoeften..”

Vaes neemt Van Hartens kritiek zeker ter harte. ,,Als het register geen meerwaarde heeft en uitmondt in te veel administratieve ballast, stap ik uit het bestuur. De beroepsgroep staat zelf aan het roer en dit willen we voorkomen. Geluiden dat sommige schoolleiders het als uren tellen zien, nemen we heel serieus. Als bestuurder bewaak ik mee dat het register geen papieren tijger of vinklijstje wordt. Niet vinken, maar vonken. Na de afronding van de eerste honderd herregistraties gaan we de procedure van de herregistratie evalueren.”

Er is toch een groep weerbarstige schoolleiders die de registratie of herregistratie nalaat. Worden die inderdaad ontslagen? Dat is een vraag die ook Vaes bezighoudt: ,,Ik vind het best spannend wat er na 1 januari 2018 gebeurt. Ik ken mensen, bijvoorbeeld bijna pensioengerechtigden, die bewust niet registreren, omdat ze hun energie alleen nog maar in school willen steken. Die willen aankijken of hun bestuur ze inderdaad willen ontslaan. En dan besluiten ze of ze een procedure gaan beginnen. In de cao staat dat niet-registratie ‘rechtspositionele consequenties’ heeft. Dat kan je wel breder zien als ontslag. Ook overplaatsing in een andere functie, bijvoorbeeld.” Ze vervolgt: ,,Er zal jurisprudentie  ontstaan. Er zullen ongetwijfeld mazen in de wet worden ontdekt. Maar dan nog: dankzij het register wordt dus kritisch gekeken of iemand in het beroep van schoolleider past.”

En dan zijn er nog de afwijzingen van registratie. De commissie registratie geeft adviezen hoe registratie mogelijk alsnog kan lukken, bijvoorbeeld via de EVC-procedure. Eind november  waren tien bezwaren tegen besluiten over niet-registratie aangetekend bij deze commissie registratie.  Als een schoolleider  beroep wil aantekenen tegen een besluit van de commissie, doet hij dat bij een externe commissie, de organisatie Onderwijsgeschillen.

Van Harten komt nog snel even terug na haar oudergesprek. Daarna vertrekt ze voor de opleiding  Lead Like a Champion: ,,Waar soortgelijke thema’s aan bod komen als in de beroepsstandaard voor het register. Puur vanuit onze eigen motivatie.”  Vaes: , Karin heeft het register misschien niet nodig voor motivatie. Maar helaas zie je de passie zoals bij jou en jouw bestuur, niet overal. Het register borgt dat schoolleiders blijven leren. En het register kan ook passie geven.”

Terug naar vorige pagina