Interview - Examen met dwarslaesie en laserbril

Onderwijsbijlage Een Ander Examen, Brabants Dagblad 19 juni 2012, Andrea van Dael 

‘Gewoon roeien

met de riemen

die je hebt'

Jan van Ooijen, student aan Open Universiteit

Klaagt de ene mens over elk pijntje, Jan van Ooijen (29) staat vol relativering in het leven. Op zijn zeventiende raakte hij door een brommerongeluk vrijwel volledig verlamd. Diagnose: incomplete dwarslaesie. Maar zijn hoofd en nek werken nog prima. Daarmee typt hij zijn examens Recht voor de Open Universiteit. 

De verslaggeefster zet hem zijn bril met laserlampje op. In zijn appartement, een aanbouw aan het ouderlijk huis in Nederhemert, alwaar hij samenwoont met zijn vriendin Sanne, toont Jan hoe hij studeert. Op een computerschermpje naast een gewoon scherm prijkt een toetsenbord inclusief muisfunctie. Met de rode laser aan zijn bril typt Jan letters. Zijn hoofd beweegt bij elke aanslag. ,,Straks komt de fysiotherapeut mijn nek en schouders masseren."

Na een aantal jaren revalidatie in het ziekenhuis, volgde hij het atheneum in Monnikskap, een speciale middelbare school voor jongeren met een beperking. ,,Ik besloot uiteindelijk rechten te studeren. Voor mijn ongeluk wilde ik eigenlijk ok-assistent worden, maar dat gaat hem niet worden, hè? Ik hoop straks een baan te krijgen bij de gemeente of uwv."

Hij is blij dat hij aan de Open Universiteit zelf zijn tempo kan bepalen. Voor multiple choice examens kun je twee weken vantevoren intekenen. Voor andere examens zes weken. ,,En je bepaalt zelf je studietempo. Dat vind ik heel prettig. Gewone dingen kosten voor mij veel tijd. 's Morgens de loskoppeling van mijn beademingsapparatuur, aankleden, ontbijten, boodschappen doen. Eer ik mijn computer hebt opgestart...."  Zeven jaar studeert hij nu rechten en hij moet nog eenderde van de vakken doen. ,,De laatste lootjes wegen het zwaarst. Het individele heeft voordelen, maar anderzijds moet je alles uit jezelf halen. Je ziet je studiegenoten en docenten vier avonden per module. Dat is anders dan op een gewone universiteit waar je elkaar elk moment kan helpen."

Is het examen aangebroken, brengt de lokale taxichauffeur hem naar de Open Universiteit in Nijmegen. ,,Hier in Nederhemert is het ons kent ons. De taxichauffeur wacht daar gewoon op me en wil zelfs helpen met bladeren." Voor zijn examen installeert Jan zich in een aparte ruimte bij de Open Universiteit. Zijn eigen laptop gaat mee en hij roept bijvoorbeeld het digitale wetboek op zijn scherm. ,,Ik heb tijdsverlenging, mag er viereneneenhalf uur over doen, in plaats van drie. Maar na drie uur  type-inspanning met mijn nek, ben ik ook geestelijk leeg. Ik haal daarom mijn examens meestal pas de tweede keer."

Jan neemt alles hoe het is. ,,Ik doe wat binnen mijn mogelijkheden ligt. Je moet roeien met de riemen die je hebt. Dat moet iedereen toch?"

Terug naar vorige pagina